Cập nhật lần cuối: Thứ Ba, 23 tháng 2 năm 2021 | Thời gian đọc: 5 phút

Bác sĩ Fong Kah Leng

Bác sĩ Sản phụ khoa, Bệnh viện Mount Elizabeth

Trên toàn thế giới, ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ 4 và là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ 4 ở phụ nữ.

 

Bác sĩ Fong Kah Leng, bác sĩ sản phụ khoa tại Bệnh viện Mount Elizabeth, chia sẻ về mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung, cũng như lý do tại sao vắc-xin HPV có thể giúp bảo vệ bạn.

 

Ung Thư Cổ Tử Cung Là Gì?

Ung thư cổ tử cung bắt đầu ở các tế bào của cổ tử cung – phần dưới của tử cung nối với âm đạo.

Trên toàn thế giới, ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ 2 ở phụ nữ. Mỗi năm có khoảng nửa triệu ca mới được chẩn đoán và đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong phụ khoa.

Tại Singapore, ung thư cổ tử cung hiện đứng thứ 10 trong các bệnh ung thư ở phụ nữ, với tỷ lệ mắc cao nhất ở phụ nữ trong độ tuổi 40–50. Tỷ lệ mắc đã giảm đáng kể theo thời gian nhờ những tiến bộ trong tầm soát và điều trị sớm.

 

Mối Liên Hệ Giữa Ung Thư Cổ Tử Cung Và HPV Là Gì?

 

Hầu hết tất cả các trường hợp ung thư cổ tử cung đều liên quan đến virus u nhú ở người (HPV). Khi các tế bào ở cổ tử cung tiếp xúc với HPV, hệ thống miễn dịch của cơ thể thường có thể chống lại virus. Tuy nhiên, ở một số người, virus tồn tại trong nhiều năm và gây ra những thay đổi ở các tế bào cổ tử cung, cuối cùng trở thành ung thư.

Có nhiều chủng hoặc type HPV khác nhau, và HPV type 16 và 18 chiếm khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung. Những type HPV này cũng có thể gây ung thư dương vật ở nam giới. HPV còn có thể gây ung thư miệng, họng và hậu môn ở cả nam và nữ.

 

Nhiễm HPV Lây Lan Như Thế Nào?

Nhiễm HPV lây lan qua quan hệ tình dục hoặc tiếp xúc da với da. Nhiễm HPV rất phổ biến và hầu hết những người nhiễm HPV không phát triển thành ung thư.

Tuy nhiên, ở một số phụ nữ, nhiễm HPV kéo dài và gây ra những thay đổi ở các tế bào cổ tử cung. Sự bất thường này có thể được phát hiện qua xét nghiệm Pap và các xét nghiệm HPV đặc hiệu. Thông qua soi cổ tử cung và điều trị phẫu thuật thích hợp, các tế bào bất thường có thể được ngăn chặn để không phát triển thành ung thư cổ tử cung.

 

Các Triệu Chứng Của Ung Thư Cổ Tử Cung Là Gì?

Ung thư cổ tử cung là ung thư phát sinh từ cổ tử cung. Nguyên nhân là do sự tăng trưởng bất thường của các tế bào có khả năng xâm lấn hoặc lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Phụ nữ bị ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm thường không có triệu chứng.

Các triệu chứng thường không xuất hiện cho đến khi ung thư xâm lấn và phát triển vào mô lân cận. Khi điều này xảy ra, các triệu chứng phổ biến nhất của ung thư cổ tử cung bao gồm:

•        Chảy máu âm đạo bất thường

•        Khí hư âm đạo bất thường

•        Đau vùng chậu, hoặc đau khi quan hệ tình dục. Dù chảy máu sau khi quan hệ có thể không phải do tình trạng nghiêm trọng, nhưng có thể là dấu hiệu ung thư cổ tử cung

 

Ung Thư Cổ Tử Cung Được Điều Trị Như Thế Nào?

Phương pháp điều trị ung thư cổ tử cung khác nhau trên toàn thế giới, tùy thuộc vào khả năng tiếp cận các phẫu thuật viên có kinh nghiệm trong phẫu thuật vùng chậu triệt để, và sự có sẵn của 'liệu pháp bảo tồn khả năng sinh sản' cho một số trường hợp.

Xạ trị có thể được sử dụng ở tất cả các giai đoạn khi không có lựa chọn phẫu thuật. Phẫu thuật có thể mang lại kết quả điều trị tốt hơn so với các phương pháp xạ trị. Phẫu thuật hiệu quả có nghĩa là toàn bộ khối u phải được cắt bỏ mà không còn tế bào ung thư ở các rìa của mô đã cắt khi kiểm tra dưới kính hiển vi.

 

Phẫu Thuật

Phẫu thuật được thực hiện để loại bỏ càng nhiều tế bào ung thư càng tốt. Phẫu thuật hiệu quả có nghĩa là toàn bộ khối u phải được cắt bỏ mà không còn tế bào ung thư ở các rìa của mô đã cắt khi kiểm tra dưới kính hiển vi. Mức độ phẫu thuật phụ thuộc vào mức độ lây lan của ung thư và có thể bao gồm cắt bỏ cổ tử cung cũng như các cơ quan khác trong vùng chậu.

Các loại phẫu thuật bao gồm:

 

Phẫu thuật cắt bỏ tế bào ung thư (sinh thiết hình nón)

Sinh thiết hình nón có thể được thực hiện khi ung thư còn nhỏ và chưa lan rộng. Trong thủ thuật này, một mảnh mô cổ tử cung hình nón được cắt bỏ. Với lựa chọn này, phụ nữ vẫn có thể sinh con.

 

Phẫu thuật cắt bỏ cổ tử cung (cắt tử cung bảo tồn)

Khi ung thư cổ tử cung vẫn còn ở giai đoạn sớm, phẫu thuật cắt cổ tử cung (trachelectomy) hoặc cắt cổ tử cung triệt để có thể được thực hiện để loại bỏ cổ tử cung và một phần mô xung quanh. Tử cung vẫn nguyên vẹn, cho phép khả năng sinh con.

 

Phẫu thuật cắt bỏ cổ tử cung và tử cung (cắt tử cung toàn bộ)

Phẫu thuật cắt tử cung triệt để bao gồm việc cắt bỏ cổ tử cung, tử cung, một phần âm đạo và các hạch bạch huyết lân cận. Điều này có thể ngăn ung thư tái phát, nhưng việc cắt bỏ tử cung đồng nghĩa với việc người phụ nữ sẽ không thể mang thai.

 

Xạ Trị

Xạ trị sử dụng các chùm tia X năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị có thể được thực hiện từ bên ngoài (xạ trị chùm tia ngoài) hoặc từ bên trong bằng cách đặt vật liệu phóng xạ vào âm đạo trong thời gian ngắn (xạ trị áp sát).

Xạ trị đôi khi được sử dụng kết hợp với hóa trị, và có thể được áp dụng ở tất cả các giai đoạn ung thư cổ tử cung khi không có lựa chọn phẫu thuật.

Đối với phụ nữ chưa mãn kinh, xạ trị có thể gây mãn kinh, vì vậy bạn nên trao đổi với bác sĩ về các lựa chọn nếu bạn có kế hoạch sinh con.

 

Hóa Trị

Hóa trị sử dụng các hóa chất để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị có thể được sử dụng qua đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch, và liều thấp giúp tăng cường tác dụng của xạ trị trong ung thư cổ tử cung tại chỗ tiến triển. Trong trường hợp ung thư cổ tử cung rất tiến triển có thể cần liều cao hơn để kiểm soát triệu chứng.

 

Điều Trị Ung Thư Cổ Tử Cung Và Khả Năng Sinh Sản

Điều trị thông thường cho ung thư cổ tử cung bao gồm cắt bỏ tử cung hoặc xạ trị sẽ khiến việc mang thai trở nên bất khả thi. Tuy nhiên, có một số phương pháp điều trị giúp bảo tồn khả năng sinh sản và bạn cũng có thể tham khảo ý kiến chuyên gia về sinh sản để thảo luận về các lựa chọn khác, chẳng hạn như đông lạnh trứng.

 

Sinh thiết hình nón

Như đã đề cập ở trên, sinh thiết hình nón chỉ loại bỏ một phần hình nón của cổ tử cung, để lại hệ thống sinh sản nguyên vẹn.

 

Phẫu thuật cắt cổ tử cung bảo tồn (Trachelectomy)

Phẫu thuật trachelectomy chỉ cắt bỏ cổ tử cung, cho phép mang thai. Tuy nhiên, có nguy cơ sẩy thai và sinh non cao hơn.

 

Chuyển vị buồng trứng

Trong trường hợp cần xạ trị nhưng buồng trứng không bị ảnh hưởng, phẫu thuật chuyển vị buồng trứng di chuyển buồng trứng lên cao hơn trong ổ bụng. Điều này đưa buồng trứng ra khỏi vùng chiếu xạ, cho phép buồng trứng tiếp tục hoạt động sau xạ trị.

 

Phòng Ngừa Ung Thư Cổ Tử Cung

Có một số biện pháp bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung:

 

Xét Nghiệm Tầm Soát

Các xét nghiệm tầm soát như xét nghiệm Pap hoặc xét nghiệm HPV có thể giúp phát hiện ung thư sớm.

Trong xét nghiệm Pap, các tế bào được thu thập từ cổ tử cung và kiểm tra để phát hiện các tế bào tiền ung thư hoặc ung thư. Tất cả phụ nữ từ 21 tuổi trở lên đã từng quan hệ tình dục hoặc đang hoạt động tình dục nên thực hiện xét nghiệm Pap định kỳ, kể cả những người đã tiêm vắc-xin HPV.

Xét nghiệm HPV tìm kiếm các type HPV nguy cơ cao có khả năng dẫn đến ung thư cổ tử cung.

Ở phụ nữ từ 30 tuổi trở lên, tầm soát kết hợp cả xét nghiệm Pap và xét nghiệm HPV (co-testing) giúp giảm số ca ung thư cổ tử cung.

 

Tiêm Vắc-xin HPV

Vắc-xin HPV có thể giúp bảo vệ chống lại một số chủng hoặc type HPV, chủ yếu là những chủng thường liên quan nhất đến ung thư cổ tử cung. Đây là biện pháp phòng ngừa và không điều trị nhiễm trùng hiện tại, do đó được khuyến nghị cho trẻ em và người trẻ tuổi ít có khả năng tiếp xúc với HPV hơn.

 

Thay Đổi Lối Sống

Các cách để giảm tiếp xúc với HPV bao gồm trì hoãn quan hệ tình dục lần đầu, có ít bạn tình hơn, và tránh quan hệ tình dục với những người có nhiều bạn tình. Bỏ hút thuốc lá cũng được cho là giúp giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung.

 

Vắc-xin HPV Là Gì?

Vắc-xin HPV được khuyến nghị để giúp bảo vệ chống lại một số type hoặc chủng HPV có nhiều khả năng gây ung thư cổ tử cung hơn. Điều quan trọng cần nhớ là vắc-xin HPV không bảo vệ chống lại tất cả các type HPV gây ung thư, do đó việc tầm soát vẫn rất quan trọng.

Tại Singapore, các vắc-xin HPV hiện có là:

 

Vắc-xin	Bảo vệ các chủng HPV	Chỉ định được phê duyệt
Cervarix	16, 18	Phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các tổn thương tiền ác tính do HPV type 16 và 18 gây ra
Gardasil	6, 11, 16, 18	Phòng ngừa ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và hậu môn do HPV type 16 và 18; phòng ngừa mụn cóc sinh dục do type 6 và 11; phòng ngừa tổn thương tiền ác tính do type 6, 11, 16 và 18
Gardasil 9	6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58	Phòng ngừa ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và hậu môn do HPV type 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58; phòng ngừa tổn thương loạn sản, tiền ác tính do type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58; phòng ngừa mụn cóc sinh dục do type 6 và 11

 

Vắc-xin HPV Có Tác Dụng Gì?

Tiêm chủng đại trà với vắc-xin HPV có thể giảm tác động của ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới.

Các vắc-xin hiện tại có thể ngăn ngừa hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung, nếu được tiêm trước khi cá nhân tiếp xúc với virus.

Về lý thuyết, việc tiêm vắc-xin cho nam giới chống lại các type HPV liên quan đến ung thư cổ tử cung cũng có thể giúp bảo vệ nữ giới khỏi virus bằng cách có thể giảm sự lây lan của virus. Một số type HPV nhất định cũng liên quan đến ung thư ở miệng và họng, vì vậy vắc-xin HPV có thể mang lại một số bảo vệ chống lại những bệnh ung thư này. Tuy nhiên, hiện tại ở Singapore, vắc-xin HPV chỉ được khuyến nghị cho nữ giới.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiêm vắc-xin ở độ tuổi nhỏ không liên quan đến việc bắt đầu hoạt động tình dục sớm hơn. Ngoài ra, đáp ứng với vắc-xin ở độ tuổi trẻ hơn tốt hơn so với người lớn tuổi hơn.

 

Các Câu Hỏi Thường Gặp Về Vắc-xin HPV

Ai nên tiêm vắc-xin HPV?

Vắc-xin HPV được khuyến nghị cao nhưng không bắt buộc cho nữ giới từ 9 đến 26 tuổi. Cervarix và Gardasil (nhưng không phải Gardasil 9) được đưa vào Lịch tiêm chủng quốc gia cho trẻ em (NCIS) và Lịch tiêm chủng quốc gia cho người lớn (NAIS). Nam giới có thể tiêm Gardasil hoặc Gardasil 9 để phòng ngừa mụn cóc sinh dục, bệnh tiền ác tính ống hậu môn và ung thư hậu môn, nhưng việc tiêm vắc-xin HPV cho nam giới hiện không được đưa vào NCIS.

 

Có tác dụng phụ nào từ vắc-xin HPV không?

Vắc-xin HPV thường được dung nạp tốt, với ít tác dụng phụ ngoài một số đau, sưng và đỏ tại vị trí tiêm. Sốt cũng là phổ biến.

 

Vắc-xin HPV có hữu ích nếu bạn đã hoạt động tình dục không?

Có. Bạn vẫn có thể được hưởng lợi từ vắc-xin vì nó có thể bảo vệ bạn khỏi các chủng virus mà bạn có thể chưa tiếp xúc. Tuy nhiên, vắc-xin không thể bảo vệ bạn khỏi các chủng HPV mà bạn đã tiếp xúc.

 

Tôi có nên tiêm vắc-xin HPV nếu tôi đã nhiễm HPV không?

Vắc-xin HPV chỉ ngăn ngừa nhiễm một số chủng nhất định và không điều trị nhiễm trùng hiện tại. Tuy nhiên, nó vẫn có thể bảo vệ bạn khỏi các chủng mà bạn chưa tiếp xúc.

 

Tôi có thể tiêm vắc-xin HPV ở đâu?

Vắc-xin HPV có sẵn miễn phí cho nữ sinh lớp Secondary 1 theo chương trình tiêm chủng dựa trên trường học, và chương trình bù trừ bắt đầu vào năm 2019 cho các nữ sinh ở các lớp khác của trường trung học.

Vắc-xin HPV cũng có sẵn tại nhiều phòng khám và bệnh viện, bao gồm cả Bệnh viện Mount Elizabeth.

 

Chi phí tiêm vắc-xin HPV là bao nhiêu?

Một liệu trình vắc-xin HPV đầy đủ, gồm 3 mũi tiêm, có thể khác nhau đáng kể tùy thuộc vào nơi cung cấp. Giá của một liều Gardasil 9 có thể dao động từ 300–450 đô Singapore. Giá này chưa bao gồm phí khám bác sĩ và các phí quản lý khác có thể được tính thêm.

Ngoài ra còn có nhiều lựa chọn để hỗ trợ thanh toán cho vắc-xin HPV. Ngoài chương trình tiêm chủng tại trường miễn phí cho tất cả nữ sinh trường trung học, chương trình Medisave500 cho phép bệnh nhân sử dụng tới 500 đô Singapore từ tài khoản Medisave mỗi năm để thanh toán cho vắc-xin HPV cho nữ giới từ 9 đến 26 tuổi. Điều này chỉ áp dụng cho Cervarix hoặc Gardasil, và cha mẹ có thể sử dụng tài khoản Medisave của mình hoặc của vợ/chồng hoặc cha mẹ ruột.

 

Tóm Tắt

Tiêm vắc-xin HPV làm giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung. Vắc-xin hoạt động bằng cách ngăn ngừa nhiễm các type HPV gây ung thư cụ thể. Mặc dù ngăn ngừa các type HPV cụ thể, vắc-xin không bảo vệ bạn khỏi tất cả các phân type HPV gây ung thư. Khoảng 30% các trường hợp ung thư cổ tử cung do các phân type HPV mà vắc-xin không bảo vệ. Vì lý do này, phụ nữ đã tiêm vắc-xin vẫn nên đi xét nghiệm Pap định kỳ, vì vắc-xin chỉ bảo vệ chống lại một số chủng nhất định. Xét nghiệm Pap thường xuyên sẽ giúp phát hiện ung thư cổ tử cung sớm, cho phép điều trị sớm, thường mang lại kết quả tích cực hơn. Hãy cân nhắc tìm bác sĩ phụ khoa để hỗ trợ duy trì sức khỏe phụ khoa của bạn, phát hiện ung thư sớm, cũng như cung cấp quản lý và điều trị cá nhân hóa cho các tình trạng cụ thể của bạn.

 

Nguồn bài viết: Mount Elizabeth Hospitals | mountelizabeth.com.sg

Chủ đề: Chăm sóc & Phòng ngừa Ung thư | Vắc-xin | Sức khỏe Phụ nữ