Ung thư đầu và cổ

Ung thư đầu và cổ là gì?

Ung thư đầu và cổ là ung thư khởi phát ở họng, thanh quản, mũi, xoang và miệng. Ung thư não, mắt, thực quản và tuyến giáp thuộc phân loại khác dù có cùng vị trí.

Ung thư đầu và cổ thường hình thành ở các tế bào vảy trên bề mặt niêm mạc. Bệnh thường xảy ra ở nam giới và được chẩn đoán nhiều ở người trên 50 tuổi.

Các loại ung thư đầu và cổ:

• Ung thư thanh quản hình thành trong thanh quản
• Ung thư họng (thuộc miệng họng/hạ hầu)
• Ung thư vòm mũi họng hình thành trong vòm mũi họng, đường dẫn khí nằm ở phần trên họng, phía sau mũi
• Ung thư mũi khởi phát trong khoang mũi, khoảng không ngay phía sau mũi, nơi không khí đi vào họng
• Ung thư miệng có thể hình thành ở vị trí bất kỳ trong khoang miệng, bao gồm môi, nướu, niêm mạc má, sàn miệng và lưỡi
• Ung thư tuyến nước bọt ảnh hưởng đến tuyến nước bọt sản sinh ra nước bọt. Các tuyến chính nằm phía sau, bên dưới hàm và trong sàn miệng. Các tuyến phụ nằm trên niêm mạc miệng và họng.

Ung thư đầu và cổ có những triệu chứng gì?

Các triệu chứng sẽ thay đổi tùy theo vị trí ung thư:

• Ung thư thanh quản thường gây khàn giọng kéo dài và ít gặp hơn là gây đau. Các u lớn có thể gây khó thở hoặc khó nuốt.
• Ung thư mũi có thể dẫn đến tắc nghẽn xoang kéo dài, nhiễm trùng xoang mạn tính không khỏi hẳn khi điều trị, chảy máu mũi, thường xuyên đau đầu, đau hoặc sưng quanh mắt, đau răng và các vấn đề về răng giả.
• Ung thư vòm mũi họng có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, trong đó phổ biến nhất là đờm dính máu hoặc chảy nước mũi, sưng cổ lan đến các hạch bạch huyết và tắc nghẽn hoặc ù tai. Các u lớn có thể gây khó thở hoặc khó nuốt.
• Ung thư miệng có thể gây lở loét ở nướu, lưỡi hoặc niêm mạc miệng không lành được, nổi cục u hoặc sưng gây ra các vấn đề về răng giả, đau hoặc chảy máu bất thường.
• Ung thư tuyến nước bọt có thể gây sưng dưới cằm hoặc quanh xương hàm, đau ở mặt, cằm hoặc cổ hoặc yếu một bên cơ mặt.

Như với hầu hết các bệnh ung thư, việc phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp gia tăng cơ hội chữa khỏi bệnh, vì vậy, đừng bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn nếu bạn nhận thấy có bất kỳ triệu chứng nào ở trên.

Nguyên nhân gây ung thư đầu và cổ là gì?

Có nhiều yếu tố được biết có thể làm gia tăng nguy cơ phát triển ung thư đầu và cổ. Hiểu được những yếu tố này có thể giúp bạn giảm bớt nguy cơ hoặc tiến hành sàng lọc phù hợp.

Những yếu tố nào gây nguy cơ ung thư đầu và cổ?

Yếu tố nguy cơ có thể khác nhau tùy theo loại ung thư đầu và cổ. Một số yếu tố phổ biến được liệt kê bên dưới:

• Đối với ung thư mũi, việc tiếp xúc với bụi gỗ, amiăng và các hóa chất khác là những yếu tố nguy cơ thường gặp.
• Đối với ung thư vòm mũi họngr, các yếu tố nguy cơ chính là vi-rút Epstein-Barr (EBV) và tiền sử gia đình.
• Đối với ung thư vòm họng, vi-rút gây u nhú ở người (HPV) là một yếu tố nguy cơ khác.
• Đối với ung thư khoang miệng, vòm họng và thanh quản, đồ uống có cồn và thuốc lá là những yếu tố nguy cơ chính.
• Đối với ung thư tuyến nước bọt, không có yếu tố nguy cơ cụ thể.

Nhìn chung, phóng xạ làm gia tăng nguy cơ ung thư đối với tất cả các loại ung thư đầu và cổ, đặc biệt là ung thư tuyến giáp.

Biến chứng và các bệnh liên quan của ung thư đầu và cổ là gì?

Ung thư đầu và cổ có thể ảnh hưởng đến ngoại hình hoặc khả năng nhai, nói và nuốt. Trong những trường hợp này, bệnh nhân có thể cần phải được phẫu thuật tạo hình hoặc âm ngữ trị liệu sau khi cắt bỏ khối u.

Làm thế nào để phòng tránh ung thư đầu và cổ?

Bạn có thể điều chỉnh lối sống để giảm bớt nguy cơ:

• Ngừng sử dụng sản phẩm thuốc lá
• Tránh đồ uống có cồn
• Dùng kem chống nắng thường xuyên, bao gồm cả son dưỡng môi có khả năng chống nắng
• Bảo vệ bản thân trước việc lây nhiễm HPV bằng vắc-xin phù hợp và bằng cách hạn chế bạn tình
• Duy trì vệ sinh răng miệng tốt, bao gồm cả việc vệ sinh răng giả đúng cách, nên tháo và làm sạch hàng ngày để tránh mắc thức ăn và các chất khác.