U não
U não là gì?
U não là sự phát triển bất thường của mô trong não, xảy ra khi các tế bào trong não phân chia không kiểm soát và sinh ra mô thừa. U não có thể khởi phát từ các tế bào não (u não nguyên phát), hoặc có thể lan đến não từ tế bào ung thư ở các bộ phận khác trên cơ thể, ví dụ như vú hoặc phổi (u não thứ phát). U não có thể lành tính (không ung thư) hoặc ác tính (ung thư).
Có nhiều loại u não nguyên phát khác nhau:
- U thần kinh đệm phát triển từ các tế bào thần kinh đệm (tế bào có chức năng hỗ trợ và bảo vệ dây thần kinh)
- U màng não phát triển ở màng não
- U nguyên bào tủy phát triển trong tiểu não (nằm ở phía sau não) và thường gặp ở trẻ em
Triệu chứng của u não là gì?
Trong một số trường hợp, khối u não không biểu hiện triệu chứng và chỉ được phát hiện một cách tình cờ trong khi thăm khám hoặc điều trị một bệnh lý khác.
Khi khối u não phát triển và chèn ép lên các dây thần kinh hoặc mạch máu xung quanh, bệnh nhân có thể gặp các dấu hiệu và triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào vị trí, loại và kích thước của khối u và chức năng của phần não bị ảnh hưởng. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:
- Thay đổi trạng thái tinh thần
- Lẫn
- Mất thăng bằng
- Giảm khả năng phối hợp
- Mất ý thức
- Mất trí nhớ
- Khó tập trung
- Buồn nôn, nôn và chóng mặt
- Gặp vấn đề về thị lực và khả năng nghe, nói
- Đau đầu thường xuyên (có thể nặng hơn vào buổi sáng và thường đỡ sau khi nôn)
- Co giật
- Yếu một phần trên cơ thể
Nguyên nhân gây u não là gì?
Nguyên nhân chính xác của u não nguyên phát vẫn chưa được ghi nhận đầy đủ. Hầu hết các bệnh u não phát triển do sự tăng trưởng bất thường, không kiểm soát được của các tế bào não. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ hình thành u não nguyên phát bao gồm:
- Phơi nhiễm với bức xạ ion hóa liều cao (dùng để điều trị các bệnh ung thư khác)
- Giới tính (nam giới có nguy cơ cao hơn)
- Tuổi cao (trên 65 tuổi)
- Chủng tộc (Người da trắng có nguy cơ cao hơn)
Ngoài ra, một số yếu tố di truyền cũng làm tăng nguy cơ hình thành u não, ví dụ như u sợi thần kinh, một bệnh lý di truyền ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của các tế bào thần kinh. Nguy cơ mắc bệnh cũng tăng lên đối với những người bị suy giảm hệ miễn dịch (ví dụ như do AIDS). Tính đến nay, vẫn chưa ghi nhận được bằng chứng nào chứng minh rằng việc sử dụng điện thoại di động và lò vi sóng có thể gây u não.
Cách phòng tránh u não
U não không thể phòng ngừa. Tuy nhiên chúng ta có thể giảm thiểu nguy cơ hình thành u não bằng cách tránh tiếp xúc với các yếu tố nguy hại trong môi trường như là khói thuốc và phơi nhiễm bức xạ quá mức.
Chẩn đoán u não như thế nào?
Các bác sĩ thường sử dụng một số phương pháp kiểm tra khác nhau để xác nhận sự hiện diện của khối u não, bao gồm:
Khám sức khỏe và bệnh sử
Bác sĩ sẽ khám sức khỏe tổng quát, tìm kiếm các dấu hiệu của bệnh. Bác sĩ cũng sẽ hỏi thăm về tình trạng sức khỏe trong quá khứ và hiện tại, những lần phẫu thuật và điều trị y tế cũng như tiền sử bệnh của gia đình.
Xét nghiệm máu
Kiểm tra các chất chỉ điểm khối u có liên quan đến một số loại khối u nhất định.
Sinh thiết
Bác sĩ dùng kim để chọc lấy mẫu mô từ khối u thông qua một lỗ nhỏ trên hộp sọ. Mẫu sẽ được phân tích trong phòng xét nghiệm để đánh giá tình trạng khối u như tốc độ phát triển và khả năng lan rộng của tế bào ung thư.
Chẩn đoán hình ảnh
Bệnh nhân có thể được tiến hành CT, MRI, SPECT hoặc chụp PET để giúp bác sĩ xác định vị trí khối u và xem đó là ung thư hay u lành tính. Bác sĩ cũng có thể xem xét các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như phổi, ruột kết hoặc vú, để xác định vị trí nơi khối u bắt đầu.
Khám thần kinh
Trong khi khám thần kinh, bác sĩ sẽ tìm kiếm những thay đổi về khả năng giữ thăng bằng, phối hợp, trạng thái tinh thần, thính giác, thị lực và phản xạ. Những thay đổi này có thể chỉ ra phần nào của não có thể bị ảnh hưởng bởi khối u.
Chọc ống sống thắt lưng
Bác sĩ sử dụng một cây kim nhỏ để lấy ra một lượng dịch từ xung quanh cột sống, gọi là dịch não tủy. Dịch này sẽ được phân tích trong phòng xét nghiệm để tìm kiếm sự hiện diện của tế bào ung thư. Sự hiện diện của tế bào ung thư trong dịch não tủy báo hiệu rằng có một khối u ác tính ở đâu đó trong hệ thần kinh trung ương.
Khi khối u não được chẩn đoán là ung thư, các bác sĩ sẽ phân loại khối u theo bốn cấp độ từ Độ 1 đến Độ 4. Đây sẽ là một trong những cơ sở để hội chẩn đưa ra phương án điều trị phù hợp nhất cho bệnh nhân.
Điều trị u não như thế nào?
Đội ngũ bác sĩ đến từ nhiều chuyên khoa khác nhau sẽ tiến hành hội chẩn, đánh giá tình trạng bệnh và đề xuất phương pháp điều trị thích hợp dựa trên các yếu tố tuổi tác, bệnh sử, loại, độ, vị trí và kích thước khối u, khả năng lan rộng hoặc tái phát cũng như khả năng chấp nhận một số loại thuốc hoặc thủ thuật cụ thể của bệnh nhân.
Các liệu pháp điều trị hiện có tại Bệnh viện Mount Elizabeth bao gồm: Phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, xạ phẫu và liệu pháp đích.
Phẫu thuật
Phẫu thuật là phương pháp cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ u, tùy thuộc vào kích thước và vị trí của u. Phương pháp này thường được khuyến cáo cho các khối u Độ I, II, không phải thể ác tính. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tiến hành Phẫu thuật sọ não thức tỉnh để giảm thiểu tối đa nguy cơ gây tổn thương đến các vùng chức năng của não.
Các khối u độ III hoặc IV là các khối u ác tính và có thể phát triển rất nhanh thường khó cắt bỏ hoàn toàn. Trường hợp này có thể xem xét kết hợp các phương pháp điều trị khác như hóa trị, xạ trị, xạ phẫu và liệu pháp đích.
Hóa trị
Hóa trị là phương pháp điều trị sử dụng hóa chất dưới dạng thuốc uống hoặc tiêm truyền tĩnh mạch để tiêu diệt các tế bào não bị ung thư. Hóa trị thường được tiến hành theo chu kỳ. Sau mỗi giai đoạn điều trị sẽ là giai đoạn phục hồi. Bác sĩ thường chỉ định hóa trị trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u, hoặc hóa trị sau phẫu thuật để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại hoặc ngăn không cho chúng phát triển.
Xạ phẫu
Xạ phẫu, một thủ thuật không xâm lấn và không gây đau, sử dụng các chùm tia có độ chính xác cao để nhắm trực tiếp đến một vùng nhỏ của u nhằm thu nhỏ kích thước u hoặc ngăn u phát triển trong khi vẫn bảo tồn được các mô lành ở xung quanh.
Xạ trị
Xạ trị là phương pháp sử dụng các tia X năng lượng cao để tiêu diệt tế bào u trong não hoặc làm co nhỏ khối u. Khi sử dụng liệu pháp điều trị này, bệnh nhân có thể gặp phải tác dụng phụ rụng tóc và mệt mỏi.
Liệu pháp đích
Liệu pháp đích là liệu pháp sử dụng thuốc nhắm đích, tức là nhắm vào một số đặc tính cụ thể của tế bào ung thư mà không gây tổn hại đến các tế bào lành. Bác sĩ có thể khuyến nghị liệu pháp này trong trường hợp bệnh nhân không thể chịu được các tác dụng phụ của hóa trị, như mệt mỏi và buồn nôn.
--------------------------------
👉 Liên hệ SunCare để được hỗ trợ và tư vấn y tế cũng như các dịch vụ vận chuyển chuyên cơ chuyên nghiệp!
🇸🇬 SUNCARE PTE. LTD SINGAPORE
🏠 Add: 10 Anson Road, #10-11 International Plaza, Singapore 079903
☎️ Hotline: +65 96727717 (Dr. Lien Minh - Director) Zalo, WhatsApp, Viber
📨 Email: suncarehealth@gmail.com
🌐 Website: www.suncare.sg
