Skip to content
    Gọi để đặt lịch hẹn +6596727717
    By  Huu Dai Dong Tran  on 

    Rượu ảnh hưởng thế nào đến nguy cơ sa sút trí tuệ – và các nghiên cứu nói gì về việc uống rượu ở mức vừa phải

      Rượu ảnh hưởng thế nào đến nguy cơ sa sút trí tuệ – và các nghiên cứu nói gì về việc uống rượu ở mức vừa phải

      Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu rượu tác động gì lên não bộ, và lượng rượu nào (nếu có) là an toàn.

      Năm 2003, một nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (JAMA) danh tiếng cho biết việc uống từ hai đồ uống có cồn trở lên mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ tăng 22%. Nhưng những người uống ít hơn mức đó có nguy cơ thấp hơn tới 54% so với những người hoàn toàn không uống.

      “Tôi nhớ đã đọc bài báo JAMA đó cách đây hơn hai mươi năm và nghĩ rằng, mình thật sự nên thử uống một ly rượu vang mỗi ngày,” bác sĩ Joel Gelernter, giáo sư tâm thần học, di truyền học và khoa học thần kinh tại Trường Y Đại học Yale, cho biết.

      Đó không phải là nghiên cứu duy nhất gợi ý rằng uống rượu ở mức vừa phải có lợi cho não: các nghiên cứu quan sát liên tục cho thấy những người uống rượu từ nhẹ đến vừa có nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn so với người không uống.

      “Ý tưởng về đường cong hình chữ J này khá dễ tái lập trong nhiều nghiên cứu,” bác sĩ Kristine Yaffe, giáo sư tâm thần học, thần kinh học và dịch tễ học tại Đại học California, San Francisco, cho biết. Nhưng bà nói thêm: “Tôi nghĩ gần đây, người ta đã bác bỏ đường cong chữ J đó.”

      Thật vậy, các nhà nghiên cứu đã nhận ra rằng những lợi ích sức khỏe được cho là đến từ một ly rượu vang mỗi ngày phần lớn chỉ là ảo ảnh. Những người uống rượu điều độ thường có nhiều lợi thế trong cuộc sống hơn những người kiêng rượu (chẳng hạn như địa vị kinh tế - xã hội cao hơn, số năm học vấn nhiều hơn và sức khỏe nhìn chung tốt hơn), và các chuyên gia cho rằng đó mới là lý do khiến nguy cơ sa sút trí tuệ của họ thấp hơn, chứ không phải bản thân rượu.

      Bằng chứng cho thấy uống nhiều rượu (thường được định nghĩa là hơn hai đồ uống mỗi ngày) có thể gây tổn hại não và làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ cũng tiếp tục được bổ sung. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn đang tìm hiểu chính xác điều đó xảy ra như thế nào và ở mức nào thì tác hại bắt đầu xuất hiện.

      UỐNG NHIỀU RƯỢU VÀ NÃO BỘ

      Các chuyên gia có một số giả thuyết về cách việc lạm dụng rượu kéo dài gây hại cho não. Nghiên cứu, phần lớn được thực hiện trên động vật và tế bào người trong phòng thí nghiệm, cho thấy rượu có thể gây stress oxy hóa trong não và làm rối loạn hệ miễn dịch của não, từ đó kích hoạt tình trạng viêm có hại. Cả stress oxy hóa lẫn viêm đều có liên quan đến sa sút trí tuệ.

      Rượu cũng ảnh hưởng đến não một cách gián tiếp. Người uống nhiều rượu có nguy cơ cao bị tăng huyết áp và đột quỵ, mà tổn thương mạch máu là yếu tố góp phần chính gây sa sút trí tuệ mạch máu. Những người uống nhiều cũng thường có các thói quen không lành mạnh khác có thể gây hại cho não, như hút thuốc hoặc ăn uống kém.

      Ở mức nghiêm trọng nhất, một số người rối loạn sử dụng rượu phát triển hội chứng Wernicke-Korsakoff, một dạng sa sút trí tuệ do thiếu hụt nghiêm trọng thiamine (vitamin B1) xuất phát từ việc uống nhiều rượu kéo dài.

      “Có nhiều con đường khác nhau” mà qua đó rượu có thể gây tổn hại não, Louise Mewton, phó giáo sư nghiên cứu về việc sử dụng rượu tại Đại học Sydney, cho biết. Bà nói thêm: “có thể tất cả các cơ chế đó cùng tác động một lúc. Các tài liệu nghiên cứu chắc chắn vẫn chưa có kết luận cuối cùng.”

      UỐNG RƯỢU Ở MỨC VỪA PHẢI VÀ NÃO BỘ

      Với mức tiêu thụ rượu thấp hơn, việc khi nào và bằng cách nào não bị ảnh hưởng còn kém rõ ràng hơn. Và vì hầu hết các nghiên cứu về thói quen uống rượu của con người đều cho ra đường cong chữ J gây hiểu lầm đó, các nhà khoa học đã phải sáng tạo trong phương pháp nghiên cứu.

      Một số nghiên cứu xem xét thể tích não cho thấy tổn hại có thể xảy ra ngay cả khi uống rượu ở mức nhẹ đến vừa. Một nghiên cứu lớn năm 2022 tại Vương quốc Anh phát hiện rằng uống trung bình tám đồ uống mỗi tuần có liên quan đến thể tích não nhỏ hơn đôi chút so với uống trung bình bốn đồ uống mỗi tuần. Và lượng rượu tiêu thụ càng nhiều thì não càng nhỏ.

      Bác sĩ Charles DeCarli, giáo sư thần kinh học tại Đại học California, Davis, cho biết không có bằng chứng nào cho thấy lượng rượu vừa phải gây tổn hại trực tiếp đến các tế bào thần kinh. “Tuy nhiên, những gì các nghiên cứu mới hơn này chỉ ra là có một mối liên hệ nào đó” giữa liều lượng rượu nhỏ và não bộ.

      Nhưng ông nói thêm: “thể tích não không nhất thiết chuyển trực tiếp thành hiệu suất nhận thức.”

      Các nghiên cứu khác cho thấy việc uống rượu từ nhẹ đến vừa có thể liên quan đến sự suy giảm nhất định về chức năng nhận thức, dù chưa đến mức được coi là sa sút trí tuệ. Một nghiên cứu khác tại Anh phát hiện rằng những người uống chỉ bốn đồ uống mỗi tuần có mức suy giảm khả năng ngôn ngữ lớn hơn trong suốt 30 năm so với những người kiêng rượu. Một lần nữa, người ta uống càng nhiều thì nhận thức càng kém.

      Nghiên cứu mới hơn về khuynh hướng di truyền đối với việc uống rượu cũng đưa ra những kết quả đáng suy ngẫm. Một nghiên cứu công bố hồi tháng Một cho thấy khi các nhà nghiên cứu dùng thói quen uống rượu do chính người tham gia tự báo cáo để đánh giá nguy cơ sa sút trí tuệ, đường cong chữ J điển hình xuất hiện. Nhưng khi lặp lại phân tích bằng các gen dự đoán hành vi uống rượu (tức là một người có khuynh hướng di truyền uống nhiều, uống ít hay không uống), nguy cơ sa sút trí tuệ tăng lên ngay cả ở mức tiêu thụ rượu dự đoán thấp.

      Bác sĩ Gelernter, người tham gia nghiên cứu về di truyền này, cho biết hiện ông cho rằng có mối quan hệ tuyến tính giữa lượng rượu tiêu thụ và nguy cơ suy giảm nhận thức. Nhưng nghiên cứu đó không khiến ông bỏ hẳn rượu. “Tôi chắc chắn không còn cố uống một ly rượu vang mỗi ngày nữa, nhưng tôi cũng chưa bỏ,” ông nói. Dù vậy, ông nói thêm: “mọi chuyện dễ chịu hơn nhiều khi chúng ta còn nói rằng, ‘Tôi uống là vì sức khỏe của mình’.”

      Viết bởi Dana G Smith © The New York Times Company

      Nguồn: New York Times/mm

      Share on

      Heading